برنامه توسعه سازمان ملل متحد در گزارش تازه خود نتیجه گیری کرده است که کشورهای آسیای میانه از راه همگرایی می توانند در ده سال آینده محصولات ناخالص داخلی خود را دو برابر افزایش بدهند.
کشورهای وارث فرهنگ و تمدن ایرانی (ایران قدیم) نام کشور پرچم جمعیت Population: آذربایجان 7,391,000 87,000 ارمنستان 3,647,000 30,000 ازبکستان 22,358,000 448,000 افغانستان 21,968,000 652,090 ج. ا.ایران Islamic 64,878,000 1,648,000 تاجیکستان 5,862,000 143,000 ترکمنستان 4,400,000 488,000 قرقیزستان 4,634,000 198,000 قزاقستان 17,303,000 2,717,000 گرجستان 5,472,000 70,000 10 کشور 10 countries
این گزارش که امروز در شهر دوشنبه معرفی شد، حاکی از پژوهشهایی است که در آنها کارشناسان منطقه در باره مشکلات کشورهای آسیای میانه، بویژه در بخش تجارت، محیط زیست، مسایل مهاجرت، ابتلا به ایدز و مدیریت غیر مؤثر دولت ها را به بررسی گرفته اند.
هرچند گفته می شود در سالهای اخیر کشورهای آسیای میانه در زمینه همکاریهای منطقه ای به پیشرفتهایی دست یافته اند، اما آنگونه که در گزارش برنامه توسعه سازمان ملل تاکید شده، موانعی که ناشی از ایجاد مرزهای سیاسی میان این کشورها است، به زندگی مردم منطقه اثرات ناگواری بر جای گذاشته است.
سعادت عالموا، کارشناس مرکز موسوم به "شرق" در تاجیکستان که در تهیه این گزارش شرکت داشته، معتقد است که پس از فروپاشی اتحاد شوروی روابط کشورهای آسیای میانه بیشتر تحت شعاع همکاریهای سیاسی این کشورها قرار داشته است.
بانوعالمواگفت: "از این که تا حال همه کشورهای منطقه مشغول بنیاد دولتهای ملی خود بودند، نیازهای مردم عادی، نیازمندیهای عرصه های تجارت، ترابری و تولیدات در این کشورها تا حدی اهمیت خود را از دست داده است."
به گفته خانم عالموا حالا موضوعات مربوط به استفاده از منابع آب، انرژی، ترانزیت، ترابری، تجارت و خطرات ناشی از گسترش ایدز و وقوع حوادث طبیعی در سطح کلیه کشورهای منطقه مطرح است.
در گزارش برنامه توسعه سازمکان ملل متحد آمده است که بهبود همکاریها میان قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان، یا منطقه ای با جمعیت نزدیک به 60 میلیون نفر، نتایج قابل ملاحظه سیاسی و اقتصادی را در پی خواهد داشت و در ده سال آینده رشد مجموع محصولات ناخالص داخلی در این کشورها از پنجاه تا صد درصد افزایش خواهد یافت.
در این گزارش با توحه به وضع ناگوار جاده ها و موانع موجود در ترانزیت کالا و مواد به دولتهای منطقه پیشنهاد شده است، تا برای گسترش تجارت و سرمایه گذاری در این کشورها شرایط ضروری فراهم سازند.
همچنین از این کشورها دعوت شده است تا در مورد استفاده مشترک از منابع آب و انرژی در منطقه به توافق برسند و برای مقابله با حوادث طبیعی آماده باشند.
در این گزارش بر ضرورت تقویت همکاریهای کشورهای منطقه برای مقابله با قاچاق مواد مخدر و تروریسم، پیامدهای مثبت و منفی روند مهاجرت، جلوگیری از گسترش بیماریهای مسری، بویژه سل و ایدز در کشورهای منطقه تاکید شده است.
