اتحادیه کشورهای مستقل وارث تمدن ایرانی (ایران قدیم) برنامه ای برای ایجاد نوعی همگرایی فرهنگی و هویتی بین ملتهایی است که در تاریخ پر فراز و نشیب منطقه در کنار هم زیسته اند و از عناصر فرهنگی و تمدنی مشترکی بهره می برند. مهم ترین این عناصر و عمومی ترین آنها «نوروز» است که در اکثر قریب به اتفاق این کشورها جشن گرفته می شود و پس از آن زبان «فارسی» که دانشمندان و فرهیختگان مشترک ما همچون ابوعلی سینا، فارابی، نظامی گنجوی، مولوی، ناصر خسرو و ... بدان سخن می گفتند، می نوشتند و می سراییدند.
در طول حدود 300 سال گذشته امپراتوری های انگلیس، روس و عثمانی برای ما تصمیم گرفتند که کدامین مان به کدام یک از آنان بپیوندیم. امپراتوری روسیه تزاری همه یا بخشی از مردم تاجیک، ازبک، ترکمن، آذری، اوستی، گرجی و ارمنی را از سرزمین تاریخی اش جدا کرد؛ امپراتوری پیر انگلیس مردم بلوچ را بین دو مرز ایران و هند (و بعدها پاکستان) تقسیم کرد و اقوام هزاره، پشتون و ... را در سرزمینی که روزگاری مهد فرهنگ و تمدن بود، سپر منافع خود در هند کرد و به فلاکتی نشاند که هنوز هم تا رسیدن به جایگاه شایسته شان فاصله بسیار دارند و امپراتوری عثمانی نیز با تجاوزات پی در پی کردها، این اقوام اصیل ایرانی را تجزیه کرد و نه تنها هیچ گاه فرهنگ و زبان آنان را بر نتافت، که هنوز هم آنان را تافته ای جدا بافته از «ملت ترک» خود می داند.
آری! بیش از سه قرن است که دیگران بنا بر منافع خود برای ما تصمیم گرفتند؛ خود سرزمینها و اقوام و ملتهایی را بریدند و دوختند و بعد سرکوب کردند. حال که ما خود شده ایم، حال که می توانیم برای خود تصمیم بگیریم، پس بیاییم تصمیم بگیریم که «با هم باشیم»؛ اما چگونه؟
خوشبختانه پس از استقلال ملتها از زیر یوغ سلطه اتحاد شوروی، عثمانی و انگلیس، تعداد کشورهای هم سنخ همسایه که نزدیکی فرهنگی بسیاری دارند و بسیاری از مردمانشان در دو سوی مرزها با هم خویشاوندی و یا آشنایی و دوستی دارند، فرصتی برای با هم بودن فراهم شده است؛ اما متأسفانه برخی از فعالان سیاسی ما با طرح مسایل پان وطنی، همچون «... بزرگ» باز بدون آن که بفهمند، به راه انگلیس و ... می روند. انگلیسی که ملتهای جهان سوم را به استقلال و حق تعیین سرنوشت تشویق کرده و می کند؛ ولی خود حاضر نیست که به مردمان ایرلند شمالی اجازه دهد که با شرکت در یک همه پرسی، سرنوشت خود برای پیوستن به ایرلند جنوبی، استقلال و یا ماندن در چارچوب امپراتوری خود ساخته بریتانیا را رقم بزنند.
با اذعان به این واقعیت ها، اندیشه «اتحادیه» بر این اصول و باورها شکل گرفته است که از یک سو، «اندیشه های پانی در قرن بیست و یکم، نه تنها عملی نیست، بلکه چه در صورت کامیابی و چه در صورت ناکامی تنها و تنها باعث هدر رفتن توانایی های ما و از دست رفتن فرصت ساختن یک زندگی خوب برای نسل حاضر و نسل های بعدی ما می شود» و از سوی دیگر «به هم اعتماد نکردن، با هم نبودن و از همدیگر حمایت نکردن و با قدرت های خارج از منطقه بیش از مردمان کشورهای همسایه خود دوست بودن نیز ما را از امنیت و آن توسعه و رفاهی که ملتهایمان شایسته آنند، عقب خواهد انداخت.» بنابراین یگانه راه توسعه و پیشرفت منطقه و رفاه و آسایش ملتهایمان این است که در عصر همگرایی منطقه ای، همچون ملل اروپایی (اتحادیه اروپا) و آسیای جنوب شرقی (آ. سه آن) و ... با احترام به استقلال و تمامیت ارضی مردمانمان، در قالب چند کشور مستقل در یک اتحادیه منطقه ای که هویتی فراملی به مردمانمان می دهد، گرد هم آییم. آری! ایمان داریم که اگر با هم باشیم، از این حقارت تاریخی و این عقب ماندگی خود پذیرفته رها خواهیم شد.
آری! ما بر این اعتقادیم که همگرایی و ایجاد اتحادیه ای بین کشورهای مستقل: «جمهوری آذربايجان، جمهوری اسلامی افغانستان، جمهوری اسلامی ايران، جمهوری ازبکستان، جمهوری ارمنستان، جمهوری اسلامی پاکستان، جمهوری تاجيكستان، جمهوری ترکمنستان، جمهوری قرقيزستان و جمهوری قزاقستان» می تواند با گسترش همکاری های اقتصادی، صنعتی، علمی و بويژه رونق گردشگری بر مبنای حوزه تمدنی ایران قدیم، توسعه و رفاه را برای ملتهایمان به ارمغان آورد و در عصر توسعه اتحادیه های منطقه ای، نظير: اتحادیه اروپا، آ. سه آن، اتحادیه آفریقا و اتحادیه عرب، ما نیز بسان یک هویت فراملی به یاری هم به تعامل با جهان برخیزیم.
چنین سازمانی با در بر داشتن تمام کشورهای هم سنخ فرهنگی منطقه، جنبة همپوشانی اقتصادی نيز خواهد داشت و با جمعيتی حدود 300 ميليون نفر و وسعتی بالغ بر 190/277/7 کيلومتر مربع، سازمانی مناسب برای همکاري های همه جانبه و تأمين منافع ملی اعضا و بازاری جذاب برای کشورها و اتحاديه های منطقه ای ديگر خواهد بود؛ اتحاديه ای که می تواند همه منطقه را و همه ملتهای ما را به سوی توسعه و پيشرفت رهنمون سازد.
